• بهره وری منابع انسانی

          5Sچیست؟

          سیستمی متشکل از مراحل و فرایندهایی است که می تواند از سوی افراد و گروه ها برای نظم محیط های کاری جهت به حداکثر رساندن و بهبود موارد ذیل بکار برده شود:

          کارایی- دسترسی- ایمنی پاکیزه گی- سهولت

          انواع محیط کار:

          ·       محیط کار درجه یک(A):    در این محیط کاری، هیچ کس چیزی را به این سو و آن سو نمی‌اندازد و همه به نظافت محیط کمک میکنند.

          ·       محیط کار درجه دو(B):  در این محیط کاری، افرادچیزی را به این سو و آن سو نمی اندازد،   و در نظافت محیط کمک نمیکنند) نظافتچی مسئول اصلی است(

          ·       محیط کار درجه سه(C):    در این محیط کاری، افرادچیزها را به اطراف می اندازند و در نظافت محیط کمک میکنند.(نظافتچی مسئول اصلی است)

          1.      محیط کار درجه چهار(D):   در این محیط کاری، افرادچیزها را به این سو و آن سو می اندازد   و در نظافت محیط کمک نمی کنند) .نظافتچی هم دچار سهل انگاری است(.

          مزایای پیاده سازی 5S:

          2.      ایجاد یک نظم فراگیر از جمله برقراری انضباط سازمانی، دسترسی آسانتر به اسناد، فرم ها، قطعات و سایر لوازم مورد نیاز، کاهش زمان انجام کارها و زمینه سازی فرهنگ خود انضباطی

          3.      هداشتی شدن محیط و افزایش جذابیت محیط کار

          4.      ایمن تر شدن محیط کار

          5.      فراهم شدن شرایط لذت بردن از کار از جمله افزایش روحیه کارکنان ،کم زحمت شدن انجام کار ، کاهش وابستگی امور به اشخاص ،کاهش استعفاء و ترک کار و بهبود روابط کارکنان

          6.      کاهش ضایعات ناشی از نابسامانی و درهم ریختگی

          7.      سرمایه در انبار و در جریان تولید به صورت راکد و بلا استفاده باقی نمی ماند

           

          اتلاف های هفت گانه در محیط های تولیدی:

          ا-اتلاف تولید بیش از حد

          2-اتلاف انتظار

          3-اتلاف حمل و نقل

          4-اتلاف موجودی انبار

          5-اتلاف حرکت

          6-اتلاف فرآیند

          7-اتلاف مرجوعی ها

          اصول 5S:

          ·       ساماندهی (SEIRI)

          ·        نظم و ترتیب (SEITON)

          ·        پاکیزه سازی (SEISO)

          ·        استاندارد سازی (SEIKETSU)

          ·        نگهداری و انظباط (SHITSUKE

          رضایت شغلی و پیامدهای آن:

          هاپاک: رضایت شغلی را مفهومی پیچیده و چند بعدی تعریف می‌کند که با عوامل روانی، جسمانی و اجتماعی ارتباط دارد. تنها یک عامل موجب رضایت شغلی نمی‌شود بلکه ترکیب معینی از مجموعه عوامل گوناگون سبب می‌گردند که فرد در لحظه معینی از زمان از شغلش احساس رضایت نماید. فرد با تأکیدی که‌ بر عوامل مختلف از جمله درآمد، ارزش اجتماعی شغل، شرایط کار و فرآورده‌های اشتغال در زمان‌های متفاوت دارد. به‌طرق گوناگون احساس رضایت از شغلش می‌نماید.

          عوامل مؤثر بر رضایت شغلی:

          ·       عوامل سازمانی شامل حقوق و دستمزد، ترفیعات و خط مشی های سازمان.

          ·       عوامل محیطی شامل سبک سرپرستی، گروه کاری و شرایط کاری.

          ·       ماهیت کار شامل تنوع و گستردگی فعالیت ها.

          ·       عوامل فردی شامل بلوغ و نگرش و نیازهای غالب فرد می باشد.

          پیامدهای رضایت شغلی:

          ·       افزایش بهره وری فرد ،

          ·        تعهد سازمانی فرد،

          ·       تضمین سلامت فیزیکی و ذهنی فرد،

          ·       افزایش روحیه فرد،

          ·       افزایش رضایت از زندگی و

          ·       افزایش سرعت آموزش مهارتهای جدید شغلی.

          توانمندسازی کارکنان:

          توانمندسازی کارکنان یکی از ابزارهای موثر برای افزایش بهره وری کارکنان و استفاده بهینه از ظرفیت ها و توانایی های فردی و گروهی آنها در راستای اهداف سازمانی است.توانمندسازی فرآیندی است که در آن از طریق توسعه و گسترش نفوذ و قابلیت افراد و تیم ها به بهبود و بهسازی مستمر عملکرد کمک می شود. به عبارت دیگر توانمندسازی یک راهبرد توسعه و شکوفایی سازمانی است.ارتقای توانایی کارکنان در استفاده بیشتر از قوه تشخیص و تحلیل، داشتن بصیرت در انجام کارهایشان و مشارکت کامل در تصمیم هایی که بر زندگی آنها اثر می گذارد.

          عوامل موثر در فرآیند توانمندسازی کارکنان:

          1- مشخص بودن اهداف، مسوولیت ها و اختیارات در سازمان:

          کارکنان باید از مسوولیت ها و شرح وظایف خود، هدف و ماموریت سازمان و مراحل و فرآیندهای کاری آن آگاهی داشته باشند.

          2- غنی سازی مشاغل و ارتقای شغلی کارکنان:

           سازمان باید به منظور به روزبودن اطلاعات فنی و تخصصی کارکنان و افزایش محتوای شغلی آنها اقدام کند. همچنین به منظور برآورده کردن اصل جانشین پروری در سازمان باید از فنون چرخش کاری استفاده کند.

          3- روحیات و تعلق سازمانی:

           به منظور برآورده کردن این عامل باید برای کارکنان در سازمان احترام گذارد و درجهت رفع مشکلات شخصی یاری و کمک کرد. برای ابداع، نوآوری و خلاقیت در کارکنان باید زمینه های مناسب فراهم شود و مدیریت ارشد سازمان اطمینان حاصل کند که کارکنان تمایل به انجام اموری که به آنها واگذار شده است را دارند.

          4- اعتماد، صمیمیت و صداقت:

           سازمان باید فضای مثبت و روابط کاری دوستانه را بین کارکنان ایجاد کند و اعتماد بین مدیران و کارکنان را افزایش دهد.

          5- تشخیص و قدردانی:

           تناسب حقوق و دستمزد و پاداش دریافتی با کاری که کارکنان انجام می دهند، توزیع مناسب امکانات رفاهی در سازمان و تناسب ارتقای شغلی کارکنان با شایستگی آنها می تواند عامل مطرح شده را در سازمان پوشش دهد.

           

          6- مشارکت و کارگروهی:

           به کارگیری نظرات و ایده های کارکنان در تصمیم گیری ها و همکاری آنها در بهبود و پیشبرد امور سازمان، تفویض اختیار به کارکنان در سطوح مختلف، مشارکت دادن کارکنان در ارائه پیشنهاد جهت بهتر انجام شدن امور و کنترل امور انجام شده کارکنان توسط خودشان می توانند به عنوان عوامل مشارکت و کارگروهی در افزایش توانمندسازی کارکنان در سازمان ها تاثیرگذار باشند.

          7- ارتباطات:

           شامل برقراری ارتباط و دسترسی آسان کارکنان به مدیران و سرپرستان، شفافیت و روشن بودن ارتباطات کاری کارکنان با مدیران و سرپرستان و اطلاع کارکنان از امور جاری شرکت در ارتباط با حوزه کاری خود و “ است.

          8- محیط کاری:

           از جمله عوامل موثر که کمابیش در سازمان ها روی آن تاکید می شود محیط کاری است. اهمیت به ایمنی و سلامت کارکنان در محیط کار، ایجاد موقعیت های مناسب جهت ارتقای شغلی کارکنان، کاهش فشار و تنش های موجود در محیط کار می تواند از جمله موارد مرتبط با محیط کار باشد.

          9- بهینه سازی فرآیندها و روش های کاری:

           شفاف و مشخص بودن گردش کار و اطلاعات در سازمان، مستندسازی روش های کاری و بازنگری دوره ای و اصلاح روش های کاری و ساده سازی امور از عوامل موثر در برآورده شدن بهینه سازی فرآیندها و روش های کاری است.

          10- اطلاعات، دانش و مهارت شغلی:

           جهت تامین این عامل وجود امکانات جهت توسعه مهارت های شغلی در سازمان، وجود زمینه های آموزش موثر و کارا در سازمان و داشتن اطلاعات فنی و تخصصی در ارتباط با پست ها می تواند مفید باشد.

           

          فنون و ابزارهای خلق توانمندی در سازمان ها :

          ·       اجرای نظام پیشنهادها در سازمان

          ·       تشکیل دوایر کیفیتی

          ·       تشکیل گروه های کاری

          ·       ایجاد و به کارگیری سیستم مناسب ارزیابی عملکرد و معرفی کارمند نمونه در دوره های زمانی مشخص.

          ·       ایجاد امکانات انگیزشی

        • مستندات بهره وری
          مستندات بهره وری-مصوبه 430
          مستندات بهره وری-آیین نامه اجرایی 4221
          مستندات بهره وری-بخشنامه 14152
          مستندات بهره وری-بخشنامه 195940
          مستندات بهره وری-تصویبنامه 163466